ابراهيم عاملي ( موثق )
347
تفسير عاملي ( فارسي )
معنى لغات : « انثيين » دو فرد ماده ، و مقصود دو زن است كه در ارث برابر يك مرد حق ميبرد . « السّدس » يك ششم ، « تدرون » از مصدر درايت بمعنى : دانستن . « الثّمن » يك هشتم . « كلاله » خستگى ، كسى كه فرزند و پدر و مادرش مردهاند ، خويشاوندان باواسطه مثل عمو و غيره . جهت نزول : اسباب النّزول سيوطى : جابر بن عبد اللَّه گفت : من در قبيله ى بنى سلمه بيمار افتاده بودم كه چيزى نميفهميدم ، پيغمبر با ابو بكر بعيادت من آمد ، و چون من را بآنحال ديد ، فرمود : آب آوردند ، وضو گرفت و بر صورت من پاشيد و قدرى به هوش آمدم ، عرض كردم : چه دستور ميفرمائى و سرمايهام را چكنم ؟ اين آيه نازل شد . همسر سعد بن ربيع بپيغمبر شكايت كرد كه سعد در احد شهيد شد و دو دختر از او مانده است و برادرش اموال او را تصرّف كرد و به آنها چيزى نداد ، و اگر سرمايه اى از خود نداشته باشند كسى با آنها ازدواج نمىكند . فرمود : خدا تكليف را معيّن خواهد فرمود ، پس از آن آيت ارث نازل شد ، و از سدى روايت شده است : عرب بپسرهاى ناتوان و دخترها ارث نمىدادند ، و فقط به آن فرزند مىدادند كه بتواند بجنگ برود ، عبد الرّحمان بن ثابت برادر حسّان شاعر مرد و يك همسر بنام ام كجّه و پنج دختر از او ماند خويشان او آمدند براى تصرّف اموالش به عادت عرب قبل از اسلام ، ام كجّه بپيغمبر شكايت كرد اين آيه نازل شد .